matki niepodległości

Galeria grafiki

wystawa archiwalna

Koordynacja projektu w Szczecinie:

Piotr Wardziukiewicz

Kuratorka:

Sonia Jaszczyńska
Organizator:

Fundacja Nowolipki (Kasia Lisowska-Byster & Mateusz Machalski

Wystawa „Matki Niepodległości” prezentuje sylwetki 40 polskich artystek ostatniego stulecia. Każda została sportretowana przez studentkę lub doktorantkę warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Wybór bohaterek wystawy obejmuje wszystkie dziedziny sztuk wizualnych. Są wśród nich malarki, ilustratorki, rzeźbiarki, fotografki, graficzki, architektki, autorki performensów, artystki multimedialne, projektantki form przemysłowych, znaków graficznych, mebli, strojów i wzorów na tkaniny. W tym gronie znajdziemy emancypantki, uczestniczki powstania warszawskiego, członkinie „Żegoty”, działaczki podziemia, feministki i osoby zaangażowane w tworzenie kultury niezależnej w okresie stanu wojennego.

Ale „Matki Niepodległości” to nie tylko opowieść o działaczkach niepodległościowych i ich politycznym zaangażowaniu. Prezentacja pozwala prześledzić losy kolejnych pokoleń kobiet-artystek oraz warunki w jakich tworzyły sztukę. Droga ta jest ściśle powiązana z dokonującymi się w Polsce przemianami społeczno-politycznymi. 100 lat niepodległości jest zarazem stuleciem obecności kobiet na polskich uczelniach artystycznych. Anna Bilińska-Bohdanowicz i Olga Boznańska, należące do pierwszego pokolenia kobiet zawodowo zajmujących się sztuką, uczęszczały jeszcze na prywatne kursy artystyczne, później zaś kontynuowały naukę na zagranicznych uczelniach. Pierwszą kobietą, przyjętą w 1918 r. na studia na krakowskiej ASP, była Zofia Baltarowicz-Dzielińska – rzeźbiarka. Obecnie kobiety stanowią większość osób studiujących na polskich uczelniach plastycznych (77% w 2013 r.).

Zamiarem autorów wystawy „Matki Niepodległości” jest poszerzenie tradycyjnego kanonu twórców. Takie ujęcie pozwala przedstawić nie tylko osoby powszechnie cenione, ale też te mniej znane, bardzo ważne z punktu widzenia budowania kobiecej tradycji artystycznej. Celem wystawy jest popularyzacja dokonań niesłusznie pomijanych artystek, których wieloletnia praca twórcza bywa niekiedy podsumowywana za pomocą określeń takich jak „żona” lub „współpracowniczka”.

Portrety bohaterek wystawy przyjęły formę plakatów, z uwagi na wciąż żywą na warszawskiej ASP tradycję „polskiej szkoły plakatu” oraz związek Akademii z organizowanym w Warszawie Międzynarodowym Biennale Plakatu. Prace są też rodzajem hommage młodych artystek dla twórczyń starszego pokolenia.
Matki Niepodległości