Na górę
ENGLISH NEWSLETTER
Wydział Grafiki
prof. Arkadiusz Marcinkowski oraz prof. Adreas Guskos na wystawie w Czechach
Prace naszych wykładowców można zobaczyć na wystawie online "Współczesna polska serigrafia"

 1.04. - 30.04.2021r.

Kuratorzy:
Zbyněk Janáček, Marek Sibinský, Andrea Uváčiková
Kurator honorowy:
Eduard Ovčáček
 
Kolekcja Międzynarodowego Sympozjum Serigraficznego Ostrawa 2013 – 2021
 
W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku Eduard Ovčáček wspólnie ze Zbyňkiem Janáčkiem stworzyli na Uniwersytecie Ostrawskim fundamenty pracowni serigraficznej, która od 1999 roku stała się jednym z najbardziej szanowanych centrów serigrafii nie tylko w Republice Czeskiej. Celem było wsparcie graficznej techniki serigrafii (sitodruku, screen printingu) w postaci warsztatów, wykładów specjalistycznych, działalności kolekcjonerskiej oraz wystaw. Do pięciu roczników SWO (Serigrafie Workshop Ostrava) w latach 1999-2004, którym towarzyszyły m.in. wystawy w Czechach i za granicą (np. Włochy, Polska, Słowacja), nawiązało Międzynarodowe Sympozjum Serigraficzne w Ostrawie - ISSO / International Serigraphy Symposium Ostrava. W 2013 roku, w zrekonstruowanej przestrzeni Wydziału Sztuki, na Katedrze grafiki i rysunku Zbyněk Janáček oraz Marek Sibinský otworzyli, w formie „nieustających warsztatów”, pracownie serigraficzne dla szeregu wyraźnych osobowości artystycznych i dydaktycznych z kręgu współczesnej grafiki środkowoeuropejskiej. Znaczna część tych osób związana jest zawodowo z artystycznymi szkołami wyższymi w Republice Czeskiej (Praga, Brno, Pilzno, Ołomuniec), na Słowacji (Bratysława, Bańska Bystrzyca, Koszyce), przede wszystkim zaś w Polsce (Warszawa, Katowice, Kraków, Wrocław, Poznań). Znajdują się wśród nich osobowości również z innych krajów (Francja: Vladimír Škoda, Austria: Gregor Eldarb, Irlandia, USA i in.). Mówimy tu o grupie około 120 artystów wizualnych. Kolekcja, która rozrasta się dzięki organizowanym warsztatom, do chwili obecnej liczy ponad 250 pozycji i wraz ze zbiorem wcześniejszego sympozjum serigraficznego SWO stanowi godny uwagi dokument rozwoju medium serigraficznego w ostatnich trzech dekadach. Jest również największą kolekcją serigrafii nie należącą do czeskich instytucji kolekcjonujących dzieła sztuki.
W kwietniu 2020 roku zaplanowaliśmy w praskiej Galerii Hollar zaprezentowanie z tej obszernej kolekcji wyboru prac polskich autorów. Argumentów dla takiej decyzji było kilka: - reprezentacja autorów z Polski jest najliczniejsza spośród zagranicznych uczestników sympozjum,
- kolekcja ta jest bardzo wyrównana pod względem jakości dzieł,
- i choć większość z autorów pracuje na polskich uczelniach artystycznych, nie można więc mówić o pełnym i wyczerpującym obrazie polskiej serigrafii, zbiór ten ze względu na swoją skalę jest unikatowy.
Bliskość geograficzna, najwyższej jakości organizacja studiów grafiki, specjalizacje, fakt, iż wielu z reprezentujących grafikę prowadzi pracownie w tym obszarze, jak również inne przedmioty w ramach kształcenia na polskich Akademiach Sztuk Pięknych i uniwersytetach, międzynarodowy szacunek, nad którym polska grafika systematycznie pracowała przez szereg lat, to wszystko legitymizuje naszą decyzję, aby polską serigrafię przedstawić w Pradze w pierwszej kolejności.
W marcu 2020 roku, kiedy przygotowywaliśmy się do wystawy „Współczesna polska serigrafia”, pandemia nieoczekiwanie i zasadniczo pokrzyżowała plany, zresztą nie tylko nasze. Po uzgodnieniach z komisją wystaw Galerii Hollar zrezygnowaliśmy z planowanego terminu w kwietniu 2020 i z zadowoleniem przyjęliśmy przesunięcie wystawy polskiej serigrafii o cały rok. Niestety, po roku obostrzenia epidemiczne w Republice Czeskiej nie tylko nie skończyły się, ale społeczeństwo ponownie stawia czoła strachowi i obawom o przyszłość. Liczby osób zarażonych, hospitalizowanych i zmarłych (30 tysięcy) są zatrważające i nie przestają rosnąć. Marzec roku 2020, kiedy po raz pierwszy zostaliśmy skonfrontowani z faktem, że epidemia zbiera pierwsze ofiary, wtedy jednostkowe, jest jedynie bolesnym wspomnieniem. Funkcjonowanie galerii ponownie jest niemożliwe, sparaliżowane, właściwie jak cała sfera kultury. Ostatecznie, pomimo wszystkich przeciwności i ograniczeń, zdecydowaliśmy się zorganizować wystawę przynajmniej w wersji „informacyjnej i informatycznej”, przesuwając ją z przestrzeni wystawowej Galerii Hollar do galerii wirtualnej. Jesteśmy świadomi wszystkich ograniczeń płynących z tej niełatwej decyzji. Podejmujemy te działania, wiedząc, że przeżycia związane z prezentowanymi dziełami będą wyłącznie informacyjne, instant itp. Fakt, że przestrzenie galerii wirtualnej umożliwiają nam pokazanie całej polskiej kolekcji, jest tylko drobną rekompensatą. Zaplanowana wystawa w Galerii Hollar byłaby wyborem kuratorskim. Limity przestrzenne praskiej galerii postawiłyby nas przed trudnym wyborem, które dzieła wystawić(?). Pierwsze grafiki zostały wydrukowane w pracowni serigraficznej w 2013 roku, ich autorki i autorzy spędzili z nami niezapomniane chwile. Wielu z nich w ramach sympozjum ISSO prowadziło warsztaty, prezentowało swoją twórczość na wystawach w galerii Koridor lub w formie wykładów zapoznawało słuchaczy z pracowniami, które prowadzą na polskich uczelniach. Dzięki tym kontaktom nasz stosunek do kolekcji jest więc bardzo bliski, autentyczny, a poszczególne dzieła nie są „wyłącznie” pozycjami zbioru, ale są związane z historiami i wspólnymi przeżyciami.
Wystawa „w sieci” - przeciwnie, będzie kontynuacją wymuszonej izolacji i, co powraca jak echo – nie będzie radości z udziału w wystawie naszych polskich przyjaciół. Chcielibyśmy jednak poprzez wystawę „Współczesna polska serigrafia” podziękować naszym koleżankom i kolegom z Polski, pozdrowić ich, a przede wszystkim życzyć, by nie opuszczało ich dobre zdrowie oraz inspiracja.
 
Zbyněk Janáček